Radosław Maćkowski

doradca podatkowy

Jestem doradcą podatkowym, prawnikiem z kilkunastoletnim doświadczeniem w doradztwie podatkowym dla przedsiębiorstw z sektora healthcare & life sciences (farmaceutyki, wyroby medyczne, apteki, usługi medyczne, kosmetyki) oraz innych branż, w tym marketingowej, spożywczej, napojów alkoholowych, budowlanej, nieruchomościowej i IT. Jestem współtwórcą zespołu kancelarii MVP TAX.
[Więcej >>>]

Kontakt / Contact

Okres świąteczny to czas prezentów, a więc to także dobry moment na zaktualizowanie wiedzy na temat podatkowego traktowania darowizn. O wsparciu darowiznami szpitali i innych jednostek zmagających się z COVID-19 pisałem już w kwietniu 2020 r. w kontekście podatków dochodowych i podatku VAT. Czy coś zmieniło się w tym zakresie w trakcie drugiej fala pandemii? Niniejszy wpis stanowi trzecią część serii pt. „Darowizny w trakcie pandemii” (linki do poprzednich tekstów znajdziesz w tekście).

Darowizny w trakcie pandemii

Darowizny w trakcie pandemii

Mam dobre wiadomości. Pod koniec listopada Prezydent RP podpisał nowelizację ustaw o PIT i CIT, w której przedłużono termin preferencyjnego rozliczenia darowizn na walkę z Covid-19. Przepisy w nowej wersji pozwalają na odliczanie darowizn przekazywanych od 1 stycznia 2020 r. do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19. Darowizny można przekazywać:

  1. podmiotom wykonującym działalność leczniczą, wpisanym do wykazu, o którym mowa w art. 7 ustawy o COVID-19;
  2. Agencji Rezerw Materiałowych z przeznaczeniem na cele wykonywania zadań ustawowych;
  3. Centralnej Bazie Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych z przeznaczeniem na cele wykonywania działalności statutowej;
  4. domom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, noclegowniom, schroniskom dla osób bezdomnych, w tym z usługami opiekuńczymi, ośrodkom wsparcia, rodzinnym domom pomocy oraz domom pomocy społecznej, o których mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507, 1622, 1690, 1818 i 2473);
  5. Funduszowi Przeciwdziałania COVID-19, o którym mowa w art. 65 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, 695, 1086, 1262, 1478 i 1747).

Boldem zaznaczyłem beneficjentów, którzy nie byli wskazani w pierwotnej wersji przepisów, o której pisałem w kwietniu 2020 r.

Jak dokładnie działa odliczenie darowizny?

Wartość przekazanych darowizn można odliczyć od podstawy obliczenia podatku dochodowego lub zaliczki na ten podatek (zarówno PIT i CIT). Wielkość odliczenia wynosić będzie dla darowizn przekazanych:

  • od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. – 200 proc. wartości darowizny;
  • pomiędzy 1 stycznia 2021 r. a 31 marca 2021 r. – 150 proc. wartości darowizny;
  • od 1 kwietnia 2021 r. do końca miesiąca, w którym zostanie odwołany stan epidemii – równowartość przekazanej darowizn

Więcej o warunkach odliczenia darowizn od podatków dochodowych możesz przeczytać w tekście pt. Darowizny dla szpitali w trakcie pandemii 2 (CIT i PIT) .

Jeśli natomiast chodzi o darowizny w trakcie pandemii i VAT, to mam dobre wiadomości. Mianowicie na podstawie par. 10 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 marca 2020 r. na razie bezterminowo przedłużono stosowanie 0% stawki VAT dla określonych darowizn. Jeśli chcesz więcej dowiedzieć się o warunkach stosowania 0% stawki VAT zapraszam: Darowizna dla szpitala w czasach pandemii 1 (VAT).

Życzenia świąteczne

Składając życzenia świąteczne rok temu Czytelnikom bloga „Podatki na zdrowie” oraz wszystkim osobom, z którymi spotkałem się na ścieżce zawodowej doradcy podatkowego zadałem szczególne pytanie. Mianowicie „Czy rok 2020 będzie łatwy?” Stwierdziłem, że od strony przepisów i nowych wyzwań może nie być łatwo. Ale to co faktycznie działo się w 2020 roku przerosło moje najbardziej pesymistyczne przewidywania. I nie chodzi tylko o zmiany podatkowe czy nowe regulacje pandemiczne. Dlatego w 2021 może być już tylko lepiej!

Dlatego życzę Wam przede wszystkim zdrowych i spokojnych Świąt Bożego Narodzenia oraz mniej burzliwego Nowego Roku!

Kod GTU_09 – wyroby medyczne i leki cz. 2

Radosław Maćkowski26 listopada 2020Komentarze (0)

Mój poprzedni tekst na blogu Podatki na zdrowie pt. „Kod GTU_09 – wyroby medyczne i leki cz. 1” zakończył się starym, dobrym cliffhanger’em. Oglądam ostatnio sporo seriali, zwłaszcza kryminalnych, gdzie dobre zawieszenie akcji jest na wagę złota. Ale wracając do meritum, wspomniałem w swoim tekście, że Ministerstwa Finansów przedstawiło stanowisko dotyczące zasad oznaczania kodem GTU_09 do dostaw wyrobów medycznych i leków. Poniżej opiszę jak należy stosować kod GTU_09 w nowym pliku JPK VAT według przedstawicieli ministerstwa. Natomiast jeśli chcesz zapoznać się z arkanami zasad stosowania oznaczeń GTU zapraszam do lektury poprzedniego tekstu (Kod GTU 09 – wyroby medyczne i leki cz. 1).

Kod GTU_09 jednak tylko do transakcji wywozowych

Kod GTU_09Jak stwierdził Wydział Prasowy Biura Komunikacji i Promocji Ministerstwa Finansów w wiadomości skierowanej do dziennikarza z Dziennika Gazeta Prawna:

Na gruncie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług, oznaczeniu GTU_09 w nowym JPK_VAT z deklaracją (JPK_V7M i JPK_V7K) podlegają dostawy leków oraz wyrobów medycznych, tj. produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 37av ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. Z tego zapisu wynika, że obowiązek oznaczenia przez GTU_09 odnosi się jedynie do tych transakcji, co do których powstał obowiązek wcześniejszego zgłoszenia przez przedsiębiorcę, w związku wywozem wskazanych towarów poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zbycia wskazanych towarów podmiotowi prowadzącemu działalność poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Innymi słowy obowiązek oznaczenia kodem GTU_09 odnosi się jedynie do transakcji wywozowych leków, wyrobów medycznych oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego zagrożonych niedostępnością na terytorium Polski objętych jednocześnie obowiązkiem wcześniejszego zgłoszenia głównemu inspektorowi sanitarnemu. Kod GTU_09 nie musi być więc stosowany do krajowej sprzedaży takich produktów, nawet jeśli są umieszczone na ww. wykazie.

Czy nie można było od razu prościej?

Bardzo cieszy mnie półoficjalne stanowisko zaprezentowane przez Ministerstwo Finansów. Jest to duże uproszczenie życia dla przedsiębiorców, zwłaszcza dystrybuujących leki i wyroby medyczne. I muszę przy tym zaznaczyć, że każde uproszczenie przepisów podatkowych cieszy.

Jednak z drugiej strony można znaleźć też powody do narzekania.

Kod GTU_09Po pierwsze, przedsiębiorcy dowiadują się o tym stanowisku z komunikatu prasowego ministerstwa. A nie z jasno ustanowionego prawa albo choćby z uzasadnienia do projektu przepisów w tym zakresie. Czy nie można było od razu prościej sformułować przepisów? Należałoby się zastanowić jaki walor prawotwórczy ma komunikat prasowy ministerstwa, którego przecież w katalogu źródeł prawa znaleźć się nie da.

Po drugie, dowiadujemy się o tym stanowisku ciut późno, w zasadzie już po terminie na złożenie nowego JPK_VAT z deklaracją. Warto pamiętać, że wielu podatników dawno już skonfigurowało swoje systemy do raportowania w tym zakresie bazując na zupełnie innych założeniach.

Po trzecie, pytań dotyczących nowego JPK_VAT jest znaczenie więcej. Albo przydałyby się oficjalne objaśnienia ministerstwa albo wręcz nowelizacja przepisów w tym zakresie.

Więcej na temat najnowszego stanowiska ministerstwa możesz przeczytać w dzisiejszym artykule w Dzienniku Gazeta Prawna pt. GTU_09 nie tak kłopotliwe, jak się wydawało, gdzie znajdziesz również moje wypowiedzi. Zapraszam do lektury i zadawania pytań na blogu, pocztą elektroniczną i telefonicznie.

Kod GTU 09 – wyroby medyczne i leki cz. 1

Radosław Maćkowski24 listopada 2020Komentarze (0)

25 listopada upływa ostatni dzień na złożenie nowego JPK VAT (JPK_V7M z deklaracją albo JPK_V7K z ewidencją za październik). W zamieszaniu związanym z nowymi obowiązkami sprawozdawczymi w podatku VAT pojawia się wiele pytań o oznaczanie transakcji raportowanych w nowych plikach JPK kodami GTU. GTU to nic innego jak grupy towarowo-usługowe i jedna z tych grup – kod GTU 09 –  dotyczy wyrobów medycznych. Poniżej opiszę perturbacje ze stosowaniem tego kodu dla celów nowego JPK_VAT.

Kody GTU

Kod GTU 09 (2)Na początek trochę historii. W październiku 2020 weszły w życie przepisy zobowiązujące podatników VAT do wysyłki JPK i deklaracji VAT w jednym pliku. Chodzi o JPK V7M w przypadku podatników rozliczających się miesięcznie i JPK V7K w przypadku tych rozliczających się kwartalnie. Nowe przepisy wymagają w części ewidencyjnej JPK VAT oznaczania odpowiednim kodem GTU sprzedaży określonych towarów lub usług. Co istotne, niewłaściwe oznaczenie lub jego brak to błąd, który w przypadku nieskorygowania może skończyć się dla podatnika mandatem w wysokości 500 zł. Skąd wynika obowiązek stosowania GTU? Tą kwestię reguluje rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15 października 2019 r. o nieco przydługim tytule. Czyli rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1988 ze zm.).

Kod GTU 09 – no właśnie, czego dotyczy?

Jedną z grup towarowo-usługowych istotnych dla nowego pliku JPK VAT jest ta związana z kodem GTU 09. Kod GTU 09 dotyczy dostawy leków oraz wyrobów medycznych „objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 37av ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne”. Powyższe przepisy prawa farmaceutycznego mówią o obowiązku zgłaszania do Głównego Inspektora Sanitarnego leków i produktów leczniczych zagrożonych niedostępnością z uwagi na wywóz poza terytorium kraju, określonych w specjalnym wykazie Ministerstwa Zdrowia. Tak nawiasem, najnowsze obwieszczenia Ministra Zdrowia można znaleźć w dzienniku urzędowym publikowanym pod tym linkiem.

I teraz najważniejsza część. Rozporządzenie Minister Finansów w sprawie szczegółowego zakresu danych… itd. absolutnie nie jest majstersztykiem legislacji. Na przykład nie wiadomo było z ww. przepisów czy kod GTU 09 znajduje zastosowanie tylko do zagranicznych dostaw leków i wyrobów medycznych. Czy może także do lokalnej, krajowej sprzedaży takich produktów?

Stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej

Kod GTU 09 (1)Sam byłem po stronie zwolenników ostrożnego podejścia i stosowania kodu GTU 09 także do lokalnych dostaw.  Moją wypowiedź w tym zakresie można znaleźć w Dzienniku Gazecie Prawnej w artykule z 27 października 2020 r. (pt. Problem z obwieszczeniem nie tylko dla apteki, ale i osiedlowego sklepu). Zresztą stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przedstawione w drugiej połowie października 2020 r. nie było zbyt konkluzywne. W szczególności taką odpowiedź dotyczącązasad stosowania kodu GTU 09 uzyskała jedna z izb aptekarskich:

Identyfikator zapytania: 25104897 0110.KIZ.412.12774.2020

Odpowiadając na pytanie informujemy, że zgodnie z przepisami oznaczenie GTU_09 dotyczy dostawy leków oraz wyrobów medycznych – produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 37av ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499, z późn. zm.).

Zatem jeżeli konkretne towary będące przedmiotem dostawy są objęte obowiązkiem zgłoszenia w rozumieniu wyżej powołanego przepisu ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, to w JPK_VAT z deklaracją podlegają one oznaczeniu GTU_09.

Trudno do końca wywnioskować o co mogło chodzić Krajowej Informacji Skarbowej. Dlatego bardzo potrzebne była bardziej jednoznaczna odpowiedź. I faktycznie – ostatnio pojawiło się stanowisko Ministerstwa Finansów w tym zakresie. Choć jest to stanowisko półoficjalne, to jednak warto się z nim zapoznać. O szczegółach tego stanowiska będzie można już niedługo (jutro) przeczytać w w artykule Dziennika Gazeta Prawna, do którego lektury zachęcam. O tym stanowisku będzie można przeczytać w drugiej części niniejszego wpisu, który znajdziesz już niedługo na moim blogu.

Poprawki do nowej matrycy stawek VAT

Radosław Maćkowski24 sierpnia 2020Komentarze (0)

Co dzieje się w VAT i wyrobach medycznych? Ministerstwo Finansów pozytywnie zinterpretowało niektóre sygnały z rynku i postanowiło wprowadzić pierwsze poprawki do nowej matrycy stawek VAT. Chodzi o obniżenie od 1 września 2020 r. stawki VAT na sprzęt używany przez osoby niedowidzące i niewidome. Ten ruch oceniam pozytywnie, a o jego szczegółach możesz przeczytać poniżej.

Poprawki do nowej matrycy stawek VAT

Poprawki do nowej matrycy stawek VAT II20 sierpnia 2020 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacyjnego pojawił się projekt rozporządzenia Ministra Finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (link do przepisów) .

Zgodnie z nim od 31 sierpnia 8% stawce VAT podlegać będą również dostawy sprzętu używanego przez osoby słabowidzące i niewidzące. Chodzi o:

  • Urządzenia komputerowe do pisma Braille’a (dla ociemniałych) – sklasyfikowane w CN 8471.
  • Maszyny do pisania dla niewidomych – sklasyfikowane w CN 8472 90 80.
  • Maszyny poligraficzne do pisma Braille’a – sklasyfikowane w CN ex 8442 30 00.
  • Urządzenia do zapisywania i odczytywania tekstów w alfabecie Braille’a – bez względu na kod CN.

Czy pamiętasz, że do 30 czerwca 2020 r. były one opodatkowane 8% stawką VAT? Następnie, od 1 lipca 2020 r. wymienione wyżej towary, zgodnie z nową matrycą stawek VAT, objęte zostały stawką 23%. Oczywiście przy założeniu że nie są wyrobami medycznymi, które w dalszym ciągu opodatkowane są 8% stawką VAT.

Powyższe rozporządzenie wprowadza także zmiany w zakresie przedłużenia stosowania 0% stawki VAT dla darowizn sprzętu medycznego. Informacje o tym znajdziesz w specjalnej aktualizacji postu: Darowizna dla szpitala w czasach pandemii 1 (VAT).

8% na sprzęt dla osób niewidomych – skąd idea zmian?

Temat zmian podjęło Ministerstwo Finansów dzięki m.in. interwencji Dziennika Gazety Prawnej. Dla Dziennika razem z mec. Oskarem Lutym z Kancelarii Fairfield komentowaliśmy to zagadnienie i sygnalizowaliśmy konieczność zmian w artykule z 20 lipca 2020 r. (DGP: MF nie wyklucza zmian w matrycy VAT). W efekcie ministerstwo stwierdziło w uzasadnieniu do projektu zmian:

Dla niektórych jednak z produktów z tej grupy towarowej stawka podatku wzrosła, co niewątpliwie powodować może wzrost ich cen, a zatem i mniejszą dostępność dla osób niewidomych i słabowidzących. Dlatego też uznano, że uzasadnione będzie obniżenie stawki dla tych produktów, które zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami opodatkowane są według stawki podstawowej.

Tak więc od 31 sierpnia pierwsze poprawki do nowej matrycy stawek VAT staną się faktem. Skomentowałem ten fakt także w Dzienniku Gazecie Prawnej w artykule z 24 sierpnia (DGP: Fiskus poprawia błędy, które popełnił w matrycy VAT).

A więcej o nowej matrycy możesz przeczytać na moim blogu m.in. tu: Nowa matryca VAT od 1 lipca 2020. A także w tym miejscu: Nowe stawki VAT 2020 przesunięte.

Jeśli chcesz wesprzeć darowizną jeden ze szpitali zaangażowanych w walkę z COVID-19, możesz odliczyć wartość darowizny od podstawy obliczenia podatku dochodowego lub zaliczki na ten podatek. Brzmi skomplikowanie? Mówiąc prościej, możesz przekazać darowizny dla szpitali i obniżyć wysokość swojego podatku dochodowego (zarówno PIT i CIT). W zależności od tego kiedy przekażesz darowiznę wysokość obniżki podatku będzie się zmieniać. W poście opisuję warunki stosowania powyższych preferencji. Niniejszy wpis stanowi drugą część serii pt. „Darowizna dla szpitala w trakcie pandemii”. Pierwszą część możesz znaleźć pod tym linkiem.

Darowizny dla szpitali i obniżka PIT lub CIT – beneficjenci darowizn

Darowizny dla szpitaliZ dniem 31 marca 2020 r. dodano nowe przepisy do ustawy o CIT (art. 38g) oraz ustawy dot. rozliczeń PIT (art. 52n ustawy o PIT i 57b ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne). Pozwalają one na odliczanie darowizn przekazywanych od 1 stycznia do 30 września 2020 r. na przeciwdziałanie pandemii COVID-19 (czyli koronawirusa):

  1. Podmiotom wykonującym działalność leczniczą, wpisanym do wykazu, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567), zwanej dalej „ustawą o COVID-19”.
  2. Agencji Rezerw Materiałowych z przeznaczeniem na cele wykonywania zadań ustawowych.
  3. Centralnej Bazy Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych z przeznaczeniem na cele wykonywania działalności statutowej.

Katalog beneficjentów darowizn uprawniający do stasowania preferencji w CIT i PIT  jest w zasadzie zbieżny z katalogiem wskazanym w przepisach umożliwiających stosowanie 0% stawki VAT dla darowizn sprzętu medycznego. Oznaczać to może, że w pewnych sytuacjach darowizna przekazana uprawnionemu szpitalowi uprawni podatnika do jednoczesnego stosowania preferencji w VAT i podatkach dochodowych.

Gdzie szukać wykazu podmiotów wykonujących działalność leczniczą wskazanych w punkcie pierwszym? W wojewódzkim dzienniku urzędowym publikowanym w drodze obwieszczenia wojewody lub w Biuletynie Informacji Publicznej Narodowego Funduszu Zdrowia. Na przykład w województwie mazowieckim taki wykaz można znaleźć pod tym linkiem: Podmioty udzielające świadczeń opieki zdrowotnej dotyczącej przeciwdziałania COVID-19.

Darowizny dla szpitali i zasady obniżki PIT lub CIT

Darowizny dla szpitaliNowe przepisy pozwalają więc na odliczanie darowizn przekazywanych powyższym podmiotom na przeciwdziałanie pandemii COVID-19 (czyli koronawirusa) od:

  1. Podstawy obliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych według skali podatkowej lub zaliczki na ten podatek.
  2. Podstawy obliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych przy zastosowaniu podatku liniowego lub zaliczki na ten podatek,
  3. Przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
  4. Podstawy obliczenia podatku dochodowego od osób prawnych lub zaliczki na ten podatek.

Zatem powyższe preferencje mogą być stosowane dość uniwersalnie. Skorzysta z nich zarówno przedsiębiorca rozliczający PIT według stawki liniowej jak i osoba zatrudniona na umowę o pracę rozliczająca dochody według skali podatkowej. Swój CIT obniżą także spółka z o.o. lub akcyjna.

I najważniejsze: o jakich kwotach obniżek mówimy? W przypadku darowizny przekazanej pomiędzy 1 stycznia a 30 kwietnia możesz odliczyć od podstawy opodatkowania lub zaliczki na podatek kwotę odpowiadającą 200% wartości darowizny. Darowizny przekazane w maju dają prawo do odliczenia kwoty odpowiadającej 150% wartości darowizny. Natomiast darowizny przekazane od 1 czerwca do 30 września 2020 r. pozwolą na odliczenie równowartości

Jak zadziałają powyższe przepisy w praktyce? Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą i rozliczasz PIT według stawki liniowej przekazując 1 kwietnia darowiznę o wartości 1000 zł, będziesz mogła/mógł odliczyć 2000 zł od podstawy obliczenia zaliczki na ten podatek. Co ważne odliczenia będziesz mógł dokonać już w maju (do 20 maja należy zapłacić zaliczkę na PIT za kwiecień 2020 r.). Powyższe przepisy dotyczą zarówno darowizn pieniężnych jako i rzeczowych (np. w zakresie sprzętu medycznego lub środków indywidualnej ochrony).

Tak więc w sprzyjających warunkach dokonując darowizny sprzętu medycznego możesz skorzystać z preferencji w podatkach dochodowych jak i w VAT. W tym drugim przypadku chodzi o przepisy VAT, o których pisałem w Darowizna dla szpitala w czasach pandemii 1 (VAT).